Uwaga! Ta strona wykorzystuje pliki Cookie! Szczegółowe informacje znajdą Państwo w polityce prywatności. Akceptuję politykę.

hobby

Trolejbusy

Trolejbus produkcji radzieckiej JAT b-2 nr 005 w pierwszym dniu kursowania linii A 05.01.1946 na ulicy Wierzbowej. W tle ruiny domu u zbiegu Wierzbowej z Trębacką (Trębacka 10), wybudowanego około 1905 roku wg. projektu prof. Stefana Szyllera. Gmach po wojnie rozebrano rozbudowując Teatr Wielki. Fot. Archiwum Dokumentacji MechanicznejTrolejbus produkcji francuskiej marki Vetra VBR h nr tab. 34 z 1947 roku na terenie zajezdni "Łazienkowska". Zdjęcie wykonane około 22 lipca 1947 roku. Fot. Kronika Odbudowy Komunikacji MZK.Trolejbus Skoda 9TR 1/2nr tab. 136, podczas obsługiwania linii 51, ulica Krucza. Wrzesień 1964. Fot. Archiwum Filmowe WFDiFTrolejbus produkcji ZSSR marki ZIU 9UP na ulicy Puławskiej w Piasecznie podczas ruszania z przystanku "Lamina". Wóz nr tab. T023, linia 51, 01 czerwca 1983 roku. Fot. Archiwum Filmowe WFDiFPolskiej produkcji Jelcz PR 110 E nr T025 podczas ostatniego dnia kursowania trolejbusów w Warszawie, na pętli Dworzec Południowy w dniu 31.08.1995 roku. Fot. Marcin Dziubiński.Trolejbus produkcji szwajcarskiej "Saurer" T4(STIIL) nr tab. T036 na pętli Dworzec Południowy 20.05.1993 rok. Fot. Marcin Dziubiński.Przyczepa trolejbusowa MASC(FFA) produkcji szwajcarskiej Z 1957 roku, nr tab. P008 ex. St. Gallen 315. Teren zajezdni R-12 "Piaseczno, 25 sierpnia 1995 roku. Fot. Marcin Dziubiński.Zajezdnia R-12 "Piaseczno", plac postojowy trolejbus marki Saurer 4T z przyczepą MASC. Trolejbus nr tab. T016 (ex.121) i przyczepa P001 (ex. 337). W tle trolejbusy Jelcz PR 110E.08.06.1995 Fot. Marcin DziubińskiSłup trakcji trolejbusowej typu rurowego z 1982/3 roku. Widoczne słupy w wersji z latarnią uliczną. Zdjęcie wykonane na ulicy Puławskiej przed Pyrami tuż przed usunięciem kabli i wysięgników. 16.09.2000r. Fot. Marcin Dziubiński.

Marzec 1945 - ZSRR przekazało w darze dla Warszawy 30 pojazdów typu JATB-2.

1946 - Z 30 egzemplarzy udało się uruchomić zaledwie 23, ostatecznie poddano remontowi 28 sztuk. Pojazdy pochodziły najprawdopodobniej z Moskwy, być może Kijowa i kto wie, czy nie z Gdyni, Poznania i innych miast, gdzie Niemcy w czasie wojny sprowadzili zdobyczne trolejbusy. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że dla trolejbusów zbudowano specjalnie całą sieć i odbudowano autobusową zajezdnię przy ulicy Łazienkowskiej, przystosowując ją do potrzeb trolejbusów. Trolejbus doskonale sprawdził się w warunkach odbudowywanej stolicy po ogromnych zniszczeniach wojennych. Niektóre trasy zostały uruchomione tylko tymczasowo. Z racji odbudowy Warszawy w różnych częściach miasta trakcję mocowano na drewnianych słupach. Wraz ze zmianami kierunków odbudowy przesuwano trasę i trakcję często podczas jednej nocy.

05.01.1946 - Ruszyły dwie pierwsze linie trolejbusowe oznaczone literami "A"(54) i "B"(53).

15.03.1946 - Zostaje uruchomiona trzecia linia "C".

15.12.1946 - Likwidacja linii "C" 

11.1947 - Przybywają do warszawskiego MZK pierwsze trolejbusy francuskiej produkcji "Vetra" typu VBRh. Ich dostawy trwają do kwietnia 1948 roku. W pierwszej partii znajdowało się 15 sztuk trolejbusów. Ogółem zakupiono dla samej Warszawy 25 sztuk. Dostarczono je jeszcze do Poznania (parę z nich zasili potem warszawskie MZK) i Gdyni.

20.12.1947 - Uruchomiona zostaje po raz drugi trzecia linia trolejbusowa "C", późniejsza 51.

1948 - Zmiana oznaczenia z literowego na zarezerwowany dla linii tego środka lokomocji przedział liczb od 51 do 99. W roku 1947 dobudowano 4,9 kilometra trakcji trolejbusowej na ulicy Traugutta, Krakowskim Przedmieściu, Miodowej i Bonifraterskiej. Lecz jednocześnie zdemontowano 5,1 km sieci z ulic Wierzbowej, Bielańskiej i Nalewki. Długość sieci trolejbusowej wynosiła 15,4 km.

24.10.1948 - Zostaje otwarta linia trolejbusowa nr 52.

06.1949 - MZK dysponowało 32 trolejbusami w ruchu, przy czym sprawnych radzieckich pozostało już tylko 16. Z okazji 22 lipca stolica otrzymała 10 kolejnych nowych francuskich trolejbusów marki "Vetra". 

02.10.1949 - Zostaje otwarta linia trolejbusowa nr 55.

26.10.1950 - Usunięcie trakcji z alei Ujazdowskich, na placu Trzech Krzyży i ulicy Brackiej. Z tych ulic trolejbusy przerzucono na ulicę Kruczą i Piękną. 

1951 - Z fabryki w Werdau (NRD) zostają dostarczone do przetestowania dwa trolejbusy marki Lowa typ W 601.

21.01.1952 - Zostaje otwarta linia trolejbusowa nr 56.

1952 - Zakupiono w Niemieckiej Republice Demokratycznej 30 trolejbusów marki "Lowa". Umożliwiło to stopniowe wycofanie z ruchu resztek wozów typu JATB-2 produkcji radzieckiej i poddanie ich generalnemu remontowi aby przekazać je do Lublina. 

22.07.1953 - W Lublinie warszawskie JATB-2 uruchamiają komunikacje trolejbusową. W Warszawie pozostaje jeden JATB-2 jako wóz techniczny i zaopatrzenia.

1954 - Zakupiono na próbę trolejbus marki Skoda, typ 7 Tr. Wóz ten przeszedł pomyślnie próby; po roku kupiono jego lżejszą i posiadającą większą szybkość, odmianę 8 Tr.

19.12.1954 - Na ulicach warszawskich pojawił się trolejbus z przyczepą, produkcji węgierskiej. 

1955 - Zaczęto sprowadzać z Czechosłowacji wozy marki "Skoda" typ 8 Tr.

1959 - W końcu listopada Warszawa dysponowała 78 trolejbusami różnych marek. Przekazano do eksploatacji zajezdnię "Chełmska". 

1960 - W ruchu znajdowało się 86 trolejbusów, z czego 20 vetr nadawało się do wycofania, jednakże z braku możliwości sprowadzenia nowych pojazdów były one dalej w eksploatacji. 

1962 - Pojawiły się wozy "Skoda" 9 Tr.

1962 - W Warszawie kursowało 127 wozów, była to największa liczba trolejbusów jeżdżących jednocześnie.

1962-1963 Technicy i inżynierowie z zakładów remontowych zbudowali przegubowy trolejbus skodo-vetra. Ten 160-cio miejscowy pojazd powstał z remontowanej Skody 8 Tr i resztek zużytego trolejbusu marki "Vetra" z 1948 roku. Wygląd miał dość osobliwy a mianowicie połączone przegubem dwa autobusy, razem cztery osie. 

1963 - Zaczęto powoli przygotowywać się do likwidacji linii trolejbusowych.

05.03.1967 - Zostaje zlikwidowana linia 55, od tej pory można mówić o "zwijaniu" linii trolejbusowych w Warszawie.

1970 - Ruch trolejbusowy reprezentowały już tylko dwie linie. 

1972 - Pozostała już tylko linia 52 na trasie ul. Chełmska - pl. Zawiszy. 

31.07.1973 - Likwidacja trakcji trolejbusowej w Warszawie. Przez cały czas istnienia trolejbusy obsługiwały następujące linie:

A (54) Plac Unii Lubelskiej - Aleja I Armii Wojska Polskiego - Aleje Ujazdowskie - Bracka - Zgoda - Jasna - Kredytowa - Mazowiecka - Plac Zwycięstwa - Trębacka.

B(53) Ulica Myśliwiecka - Piękna - Aleje Ujazdowskie - Bracka - Zgoda - Jasna - Kredytowa - Mazowiecka - - Plac Zwycięstwa - Trębacka.

C (51) Plac Unii Lubelskiej - Bagatela - Aleje Ujazdowskie - Bracka - Zgoda - Jasna - Kredytowa - Mazowiecka - Plac Zwycięstwa - Wierzbowa - Bielańska - Nalewki - Muranowska - Bonifraterska - Szymanowska - Dworzec Gdański.

51 -stała całodzienna - plac Unii Lubelskiej - Dworzec Gdański,

52 - stała całodzienna - Chełmska - plac Zawiszy,

52 bis - stała całodzienna w dni powszednie - Łazienkowska - plac Zawiszy,

52 "kreślone" - nocna - Chełmska - plac Zawiszy,

53 - stała całodzienna - Chełmska - Dworzec Gdański,

53 bis - stała całodzienna w dni powszednie - Łazienkowska - Dworzec Gdański,

54 - stała całodzienna - plac Unii Lubelskiej - Miodowa,

55 - stała całodzienna - Łazienkowska - Odyńca róg Kazimierzowskiej (Park Dreszera),

56 - stała całodzienna - Miodowa - Odyńca róg Kazimierzowskiej (Park Dreszera),

56 bis - Odyńca - plac Małachowskiego

09.07.1976 - Rada Ministrów podejmuje uchwałę nr 152/76, w której m.in. zobowiązano Urząd m.st. Warszawy do budowy linii trolejbusowej Warszawa (Dworzec Południowy) - Piaseczno (ul. Szkolna). Uchwała została podjęta w związku z budową fabryki telewizorów Polkolor, obecnie Thomson.

08.07.1977 - Eksperymentalny trolejbus ER 100, z podwójnym zasilaniem elektrycznym i spalinowym, wyjechał 8 lipca na ulicę Włościańską z zakładu T-4. Był to pierwszy i ostatni warszawski trolejbus zbudowany na bazie autobusu Berliet PR 100. Na pomocniczym silniku spalinowym, w jaki go wyposażono, dotarł z szybkością 25-30 km/h. przez ulicę Stołeczną do ulicy Stawki, gdzie specjalnie dla badania nowego pojazdu rozwieszono jezdną sieć trolejbusową. Nietypowe rozwiązanie techniczne miało zapewnić mniejszą awaryjność tego środka transportu podczas jazdy w mieście. Trolejbus po podjechaniu w okolice gmachu Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego został ustawiony niedaleko skrzyżowania z ulicą Marchlewskiego (Jana Pawła II). Podczas prób trolejbus osiągnął 60 km/h. Gdyby odcinek był dłuższy osiągnąłby prawdopodobnie około 70-80 km/h.

1978 - Rozpoczęto budowę linii trolejbusowej od Dworca Południowego do Piaseczna wzdłuż ulicy Puławskiej.

1979 - W Zakładzie Trakcji Elektrycznej Instytutu Elektrotechniki podjęto prace nad trolejbusem PR 110 UE (na bazie miejskiego autobusu Jelcz PR 110). Opóźnienia w budowie linii do Piaseczna spowodowały, że pojazd ten testowano od 1981 roku w Gdyni i Lublinie. Pracami nad projektem kierował dr hab. Inż. Zygmunt Giziński. W skład zespołu konstruktorów wchodzili inżynierowie: Edward Bramson, Z. Danielewicz, P. Gołębiewski, M. Sterna. W efekcie ich pracy powstał PR 110T. 

1981 - Biuro Planowania Rozwoju Warszawy zaplanowało dodatkowe połączenia trolejbusowe, wiodące od Dworca PKP w Piasecznie obecną ulica Okulickiego, obok Polkoloru, ze skrętem za cmentarzem i poprowadzeniem jej do Konstancina, z Konstancina szosą, poprzez Jeziorną, do wsi Powsin i tam przez skarpę wiślaną i wówczas jeszcze szczere pola i sady do stacji metra Kabaty. Warto zwrócić uwagę na to, że było to częściowe, przynajmniej w planach, odtworzenie komunikacji na trasach zlikwidowanych linii kolejek wąskotorowych. 

03.1983 - Zakończono prace nad budowaną z przerwami od 1977 roku zajezdnią R-12 "Piaseczno" na 300 autobusów i trolejbusów.

01.06.1983 - Na dwie warszawskie ulice Puławską i częściowo Wilanowską wyjechał trolejbus. Stało się to możliwe częściowo dzięki drugiemu w dziejach tej komunikacji radzieckiemu darowi w liczbie 30 wozów typu ZIU-9B. Linia otrzymała numer 51 i liczyła 12 kilometrów 900 metrów. Tabor zgromadzono w nowoczesnej zajezdni trolejbusowo-autobusowej R-12 w Piasecznie-Iwicznej. Powstanie tej linii był spowodowane, wybudowaniem w Piasecznie wielkiej fabryki telewizorów "Polkolor", która potrzebowała szybkiego połączenia z Warszawą.

1983 - Pod koniec roku dostarczono z Instytutu Elektrotechniki w Międzylesiu trzy "Jelcze" PR 110 T, które przez ponad rok były testowane w warszawskim MZK. Nadzorem nad ich eksploatacją zajmowali się pracownicy z Zakładu Trakcji Elektrycznej Instytutu Elektrotechniki, inżynierowie Danielewicz i Gołębiowski.

1984 - Zostaje dostarczony do testów czwarty "Jelcz" PR 110 T. 

1989 - Pierwsze sporadyczne uzupełnienie taboru Jelczami PR 110 E.

1991 - Odkupiono ze Szwajcarii trolejbusy marki "Saurer" z przyczepami MASC. Jednocześnie przekazano do Mińska, na Białoruś pozostałe ZIU - 9B. Szwajcarskie pojazdy pochodziły z 1966 roku, ich archaiczne kształty skrywały mechanizmy w doskonałym stanie. Trolejbusy i przyczepy krążyły do czasu likwidacji linii w barwach miasta Sankt Gallen tj. kremowo-zielone Trzeba stwierdzić, że produkt szwajcarski był pod każdym względem solidny. 

1995 - Rozpoczyna się przekonywanie mieszkańców ulicy Puławskiej i Piaseczna do likwidacji trolejbusów. Trwa walka o utrzymanie tej komunikacji zarówno przez załogę jak i pasażerów.

31.08.1995 - Ostatni dzień kursowania trolejbusów w Warszawie. Uroczystość zamknięcia odbyła się w ulewnym deszczu na Dworcu Południowym. Udział w imprezie transmitowanej przez Warszawski Ośrodek Telewizyjny wzięli udział raczej młodzi ludzie. 

24.10.2000 - Rozbiórkę trakcji rozpoczęto od wiaduktu kolejowego w Piasecznie w stronę Warszawy około godziny 21-22.00, przy użyciu dwóch wozów wieżowych ze Śląska podnajętych przez firmę Kromis-Bis z Częstochowy, która wygrała przetarg na demontaż sieci napowietrznej. Następnie w ciągu dwóch tygodni znikła cała sieć trakcyjna, a wysięgniki ze słupów zostały dostarczone na ul. Obozową, na złomowisko skąd wysłano je do huty. 

11.2000 - Ogłoszony został przetarg na wraki trolejbusów i przyczep, stojących od 1995 roku w zajezdni w Piasecznie. 

07.2001 - Jak podała Gazeta Wyborcza, Rada Warszawy zatwierdziła poprawkę o możliwości wywozu skorodowanych trolejbusów na złom (skorodowały tylko "Jelcze"). Mimo to znaleźli się chętni, którzy odkupili bądź otrzymali bezpłatnie zabytkowy tabor.

zaplanuj podróż

kalandarz
RODO w ZTM kanał rss ZTM w mediach społecznościowych

newsletter

Komunikacja miejska blisko domu

Komunikacja miejska blisko domu

Warszawski Transport Publiczny to ogromny system, który każdego dnia zapewnia sprawne i wygodne podróżowanie milionom pasażerów. Bardzo dobre wyobrażenie o WTP dają mapy dostępności, o których piszemy w tym numerze i które można znaleźć na stronie ZTM. Te schematy pozwalają spojrzeć całościowo na komunikację miejską w aglomeracji warszawskiej i jej funkcjonowanie. więcej

Inwestycje i programy współfinansowane przez Unię Europejską